Thế giới tuổi thơ của "Mạch nước ngầm" hiện lên không bi lụy, không than vãn, mà chân thật. Những trang viết không chỉ kể chuyện đời, mà còn khơi dậy ký ức chung của nhiều thế hệ Việt Nam: lớn lên từ thiếu thốn, nhưng luôn có những người thầy, người cha, người làng âm thầm nâng đỡ. Chính sự ấm áp lặng thầm ấy đã trở thành "mạch nước" cảm xúc chảy xuyên suốt "Mạch nước ngầm".

Cuốn sách lý giải một điều tưởng như rất giản dị: khi không ai có thể cứu mình, thì chính lao động sẽ trở thành điểm tựa. Cậu bé được "tôi luyện" từ sớm ấy đã bước vào đời với tâm thế của một người tự lập. Và sau mỗi vấp ngã, lại mở ra một lối đi khác cho sự trưởng thành. Tác giả lặng lẽ kể, theo cách một người từng đi qua nhiều thăng trầm của đời sống. Một điểm sáng của cuốn tự truyện là sức mạnh của cộng đồng. Không ai có thể lớn lên một mình - thông điệp ấy hiện lên qua từng con người xuất hiện bên đời tác giả.

Có thể xem triết lý lao động là "xương sống" của "Mạch nước ngầm" - một lựa chọn để tồn tại một cách tử tế. Những trải nghiệm làm việc của tác giả, từ thuở thiếu thời cho đến khi trở thành người điều hành doanh nghiệp, đã định hình nên một hệ giá trị nhất quán: lao động nuôi sống con người, giúp con người đứng thẳng, là thước đo của phẩm giá, và chỉ lao động chính đáng mới có thể mở ra những cánh cửa bền vững cho cuộc đời. "Mạch nước ngầm" không đưa ra lời dạy, nhưng bằng những câu chuyện đời, cuốn sách gợi cho người đọc một niềm tin giản dị: con đường bền vững nhất là con đường đi bằng chính đôi chân của mình.

Ở tầng sâu nhất, "Mạch nước ngầm" là cuốn sách được viết từ lòng biết ơn. Và rộng hơn, là lòng tri ân với những người thầy, người bạn, những con người chỉ xuất hiện thoáng qua trong đời nhưng để lại dấu ấn khó quên. Điều đáng quý là sự biết ơn ấy được thể hiện một cách chân tình, không phô bày. Có lẽ chính sự chân thật ấy đã khiến "Mạch nước ngầm" không chỉ dành cho những người yêu thích thể loại tự truyện, mà còn dành cho bất cứ ai muốn tìm lại một thời tuổi thơ khốn khó.

"Mạch nước ngầm" đã mở ra một bức tranh sống động về xã hội miền Trung những thập niên 1970 - 1980, nơi cái nghèo đến mức tưởng như chỉ còn tồn tại trong ký ức, và nơi những đứa trẻ lớn lên bằng sự kiên cường. Cuốn sách vì thế không chỉ lần theo đời sống của tác giả, mà còn chạm tới một thời và một vùng đất, với nhịp điệu chậm rãi và bền bỉ. Đó không chỉ là câu chuyện của một người, mà còn là câu chuyện của một miền quê, và rộng hơn, của cả một thế hệ.

"Mạch nước ngầm" dành cho những người đang khởi nghiệp và tìm cách vượt lên chính mình, đặc biệt là người trẻ, để nhận ra rằng, xuất phát điểm không phải là điều kiện tiên quyết. Cuốn sách cũng dành cho những bậc làm cha, làm mẹ, cho thầy cô, để nhắc nhớ rằng, đôi khi chỉ một hành động nhỏ cũng có thể thay đổi cả cuộc đời một đứa trẻ. Với những ai từng lớn lên trong nghèo khó, cuốn sách gợi lại hình bóng của chính mình. Đó không phải là cuốn sách để đọc vội. Nhưng càng đọc, người ta càng cảm nhận rõ hơi ấm âm ỉ bên dưới những trang viết. Cuốn sách đem lại cho người đọc một niềm tin bền bỉ: trong sâu thẳm mỗi con người đều tồn tại một mạch nước ngầm. Mạch nước ấy có thể bị vùi lấp, có thể đang nằm yên đâu đó, nhưng chỉ cần một cú hích đúng lúc, một bàn tay chìa ra, một lời động viên, hay thậm chí là một nghịch cảnh, nó sẽ tìm được đường tuôn chảy.

Đông Sơn